Performance Eksoz Sistemleri hakkinda;
Belli araliklarla eksoz sisteminin performansa nasil etki ettigi yolunda sorular soruluyor bende elimden geldigince anlatmaya calisacagim, Eklemek/duzeltmek isteyen olursa, lutfen…..

Eksozdan konusmaya baslamadan once , eksantrik mili ve siboplardan bahsetmek istiyorum kisa olarak ki bunu eksoz sistemine baglayabileyim, Eksantrik milinin (Cam-Shaft) gorevi siboplari acmaktir, kapatma isini siboba takilmis olan yay/yaylar yapar (cift yay olmasinin sebebi harmonik titresimi engellemek), ve siboplarin ne kadar ileri, ne kadar sureli ve ne zaman acilacagina eksantrik milinin profili karar verir (Cam Profile) Zaten motorun HP/Tork egrisi cam profiline bagli olarak (%100 olmasada ) buyuk bir sekilde degisir, RPM max limiti burada ortaya cikar.

Bunun icin motosikletin motorunun islev goren ic organlarinin birbiri ile harmoni icinde calismasi lazimdir, yuksek performansli motosikletlerde ki sunuda belirteyim yazacaklarim genel bilgi ve butun 4 zamanli benzinli motorlara uygulanabilsede kendimi Racing type, high performans motosikletlere odaklayarak yaziyorum.

Eksoz sistemin ana gorevi; yanma odasindan (Combustion Chamber) atik gazlari bir dahaki sikistirma evresinden once verimli bir sekilde disariya atmaktir. Belki kulaga cok kolay geliyor ama olay bu kadarla bitmiyor. Yukarida dedimki “atik gazlari verimli bir sekilde disariya atma” burada verimli bir sekilde dedigim zaman anlatmaya calistigim su;

Eksoz gazi, eksoz sibobu acildiginda atik gaz eksoz portlarindan gecerek, buyuk bir hizla eksoz borusunda ilerlemeye baslar,motorun devri ile dogru orantili bir hizla, Iste bu goz onune alinarak , Eksoz sistemleri fabrika cikisi veya yan sanayi yuksek performans veren eksoz sistemleri bu goz onune alinarak design edilir. Ayarlama yapilirken 2 olaya gore ayarlanir.

1- Atik gaz eksoz borularinda ilerlerken, arkasinda vakum etkisi olusturarak ayrilir, bu yaratilmis olan vacum yanma odasinin daha hizli temizlenmesine ve ayni zamanda iceri girmeye calisan yava yakit karisimin silindiri daha hizli doldurmasina yardimci olur, bu nasil olur diyeceksiniz (eminim aranizda bu olayi bilen cok vardir.) Eksoz evresinin sonuna dogru yani piston yukariya dogru ilerlerken (eksoz sibobu acik) daha en ust noktaya ulasmadan (TDC) emme sibobu acilir ve bu esnada atik gazlar disariya atilirken ayni zamanda temiz karisim(hava+yakit) yuksek bir basincla silindiri doldurmaya baslar ve bu belli bir dereceye kadar hatta emme evresi baslayip piston assagiya inmeye (ATDC) baslamasindan sonra bile devam eder bu olaya Valve-Overlap diyoruz yani siboplarin ayni anda bir muddet acik kalmasi tabii olay cok kisa bir zamanda gerceklesiyor, bunun bir iyi, bir kotu yonu var, kotu yonu, cogu 600 cc nin ve diger 750 veya 1000cc motorlarin cok dusuk hatta bazilarinda orta RPM lerde bile cok HP yapmamasinin ana sebebi (yani motorun guc yapmasi icin devirli kullanilmasi) , ama iyi yonu bu yolla bir motoru 10000 devirin uzerinde hala verimli ve kullanilabilir bir guc saglamasi, bu sistemin getirdigi goturdugunden cok fazla oldugu icin genelde kaybedilene dikkat edilmez zaten racing ortaminda motorun gorecegi en az devir 6-8000 RPM dir. simdi eksoz sisteminin bununla ne alakasi var diyenler olacaktir.
Eger dikkat ettiyseniz, motosiklete full eksoz system taktiginizda ilk farkettiginiz motorun daha rahat calismasi, daha serin calismasi, yuksek RPM e daha hizli ulasmasi/daha guclu hissedilmesi ve ayni zamanda dusuk RPM ozellikle 0-5500/6000 RPM in altinda motorun daha zayif hissedilmesi, Yukarida verdigim RPM degerleri motosikletten motosiklete, eksoz sisteminden bir digerine degisecektir o yuzden kendi motorunuzla karsilastirmayin……

Fabrikadan takilan eksoz sisteminin kisitli olmasinin sebebi (aslinda kisitli degil) herseyden once doga dostu olmasi icin, hava kirliligi ve daha onemlisi motosikletin 0 RPM den Red-Line kadar verimli bir bicimde fazla gurultulu calismadan guc uretebilmesi icindir, Hic bir zaman 4 zamanli bir motordan butun istediklerinizi elde edemezsiniz, dusuk RPMde guclu olsun katir gibi ceksin derseniz yuksek RPM inizden odun vermeniz lazim, eger yuksek RPM de verimli olsun derseniz dusuk/orta RPM den odun vermeniz gerek. Her racing alanin direk yarisa katilmayacagi goz onune alindiginda neden fabrikalarin motosikletlere racing eksozu takmadiklarini anlayabiliriz boylece(Iste bu anda (EXUP- Exhaust Ultimate Power Valve sahneye cikiyor ama bunada sonra deginirim). Birde maliyet soz konusu tabiki.

Butun yuksek performans eksoz sistemleri “O” motosikletin motorunun karakteristik ozelliklerine gore ayarlanir, eksoz borularinin uzunlugu, kalinligi, eksoz portlarina bagli olan borularin birbirlerine oranla uzunluklari (hepsinin esit olmasi gerekir) ve hatta bazi sistemlerin bu borularin kendi aralarinde kucuk borularla baglandiklarinida gorebilirsizin (bu genelde 1-4, 2-3)

Eger borular cok buyuk olursa bu vakum etkisi olusmayacak ve motor cok cok yuksek devirlere cikmadan guc uretemeyecek dusunun motosikletinizin sadece 12000 ile 13500 RPM arasinda hissedilebilir bir guc urettigini yada tam tersi cok ince borular ile dusuk ve ortaya dogru RPM lerde motorun hissedebilirsiniz ama 8000 devirde motosiletinizin eksozuna birisinin tikadigini dusunun!

Iste yuksek performans eksozlar uretilirken bunlar goz onune alinarak hangi amaca gore kullanilacagi goz onune alinarak yapilir, amac herzaman, en ince (kolay sogusun diye), en hafif (motorun agirligini azaltmasi icin), en az kivrimi olan (gazin eksoz borusunda ilerlerken minumum duzeyde engelle karsilasip (-) basinc yaratmamasi icin (bunada sonra gelecegim) . Dikkat edin Akro Evo ile Micron Serpent eksoz sistemlerin de borularin tam eksoz portlarinda ciktigi andaki aldigi sekil ezilmis gibi boylelikle borunun tam o bolgede kivrimi az digerlerine gore daha duz ve gazin portlari terketme hizindan hic bir odun verilmemis. Bu yukarida anlattigim birinci yontem kisacasi eksoz borusunun kalinligi ve inceligi cok dikkatli olarak hesaplanarak bu yolla motorun guc karakteride degistirilebiliyor ,arttirilabiliyor kullanim amacina gore.


Ikinci yontem ise;
Pulse tuning,
Digerine cok benziyor ve kaliteli eksoz sistemleri bu iki metod goz onune alinarak design edilir. Budasoyle; Eksoz sibobu acildiginda sisteme basinc dalgasi yollar ve bu dalga eksozda ses hizinda ilerlerken, karsilastigi her engelde bunlar basitce, kivrimlar, collector yani 4 borunun birlestigi baglantilar bu 4 borunun 2 ye daha sonra 1 e dustugu anda olabilir. Iste bu anda sistemin icinde negatif bir dalga olusur ve bu disariya dogru gitmek yarine eksozda geriye ilerlemeye eksoz sibobuna dogru ilerlemeye baslar ve eksoz portundan iceriye yanma odasina girmeye calisir bu esnada basarili olabilirse, ortamdaki temiz hava yakit karisimini zehirleyerek yanma verimini dusurur. Eksoz sistemleri design edilirken buda goz onune alinir yani zamanlama oyle bir yapilmalidirki negatif basinc dalgasi her seferinde eksoz portuna geldiginde eksoz sibobunun kapali evresine rastlamalidir. Yoksa motorun urettigi gucte buna bagli olarak degisecektir…