Hipotermia diyoruz da, bunu motosiklet ile giderken nasıl olup da yaşamıyoruz? Ya da yaşıyorsak nasıl oluyor da bilmiyoruz?


Soğuk bir gün de motosikletimizle yol alırken, ellerimiz üşüyorsa, el ve ayak parmaklarımız hissizleşiyorsa, yüz hatlarımız hissizleşip, çenemizi sıkıyorsak, omuzlarımızı yukarı kaldırıp kafamızı içe çekiyorsak, kafamızı sağa sola döndürmek bile bize külfet oluyorsa, DİKKAT....... Vücut ısımız düşüyor. Yani HYPOTERMIA belirtileri başlıyor demektir. Bunların hepsi, vücudun hayati organları koruma altına alma ve hayati önem taşımayan bölgeleri gözden çıkarma adına almış olduğu acil önlemdir. Bu gibi durumlarda merkezi sinir sistemimiz, kalp, ciğerler, böbrekler ve merkezdeki diğer organların bulunduğu bölgedeki ısıyı, dışarıdaki hava koşulları her ne olursa olsun, sabit tutabilmek için, tansiyonu, nefes alma hızını ve kan dolaşımını otomatik olarak ayarlar. Hayati önem taşımayan uzuvlardaki damarlar, sinirlerin sıkıştırması ile o bölgede ki kan akışını durdurur. Böylece el ve ayaklar ilk üşümeye başlayan ve hatta donma durumunda ilk feda edilecek noktalar durumuna gelir. Burada unutmamamız gereken önemli bir nokta ise, başımızın da uç bölge olarak ısı kaybında rol almasıdır. Boynumuzun her iki yanından geçen ana damarlar başımıza sıcak kan taşırlar. Hayati iç organların korunması uğruna uç bölgelere doğru olan kan akışının durdurulması ile, başımıza da az miktarda kan (ve dolayısıyla az oksijen gider. Buradaki en önemli nokta, hypotermia başlaması ile beynimizin algılama fonksiyonlarının da buna paralel olarak azalması ve etrafta olanlara normal reaksiyon gösterememesidir. İki motosikletçi düşünün. Aynı yolda ilerliyorlar. Birincisi çok üşümüş, ısısı düşmüş, beynine az oksijen gidiyor. İkincisi ise sarhoş. Sizce hangisi daha riskli??? Cevap; "Her ikisi de aynı riski taşıyor...." Sarhoş olan motosiklet sürücüsü ne yapıyorsa, hypotermia ya girmiş motosiklet sürücüsü de aynılarını yapacaktır. Virajlı yolda düz giderek yoldan çıkma, durduktan sonra yan ayağı açmadan motordan inmeye kalmak vs.vs..vs... Peki motosiklet ile seyahat ederken ne yapmalıyız ki hypotermia'e girmeyelim? Herşeyden önce ilk olarak başımızı sıcak tutmamız gerekecektir. Bunun için boynumuzu ve başımızı çok iyi izole etmeliyiz. Eğer boynumuzu korumazssak, boynumuzun her iki yanında bulunan ve beyne sıcak kan taşıyan ana damarlar ısı kaybına yol açarlar. Biraz da rüzgar fazla ise, vücudumuzdan rüzgarın alıp ...ürdüğü ısıyı siz düşünün. Bunun için alınacak tedbirler çok basittir. Balaklava dediğimiz kaskın içine giyilen başlıklar işimizi çok rahat görecektir. Tabi balaklavaların uzun olması, boynumuzu da izole edeceğinden, boyun koruması da sağlanacaktır. Montlarımızın yakalarını da bunun üstüne kaldırıp, kaskın da içine doğru sokarsak, işte boynumuzu ve başımızı soğuktan korumuş olacağız. Balaklava takmak istemiyorum diyorsanız, bir fular, ipek boyunluk, neopren boyunluklu maskeler de aynı görevi görecektir. Bu sayede beyin normal ısı değerine sahip taze kanla sürekli beslenecek. Bunun yanında sık aralıklarla vereceğimiz molalar, vücut ısımızın korunmasına da yardımcı olacaktır. Verilen bu molalarda bir yada iki bardak alacağımız sıvı ki bu sıvı ılık yada sıcak olursa daha iyi olacaktır, kaybettiğimiz suyu geri almamızı sağlayacaktır. Unutulmaması gereken birşey varsa, yağışlı havada dahi yol alsak, nefes ile dışarı vermiş olduğumuz su buharı, vücuttan çıkan oldukça büyük bir sıvı kaybıdır. İçilecek bir tabak çorba, çay, kahve, hem vücudumuza bir ısı sağlayacak, hem de sıvı kaybımızı tölere edecektir. Eğer yola devam etmeyecek ve de bundan sonra ki zamanımızı sıcak bir ortamda geçirecek isek bir miktar alkol dahi iyi gelebilir. Ancak unutulmamalıdır ki yola devam edilmeyecekse ve sıcak ortamdan çıkılmayacaksa. Sürücü alkol almadı ama artçı alkol aldı ısınmak için. Ve yola koyuldular. Artçı için kötü bir dönem başlıyor demektir. Ne mi? Alkol, damar açıcı özelliği ile ısınmanın tam tersi etki yaparak, kanın daha çabuk ısı kaybetmesine sebep olacaktır. Bu da artçının sürücünün farkında olmadan hypotermia tehlikesi ile karşı karşıya kalmasına sebep olabilir. Alkol alınmadı, yola devam edeceğiz. Ama halen titrememiz az da olsa devam ediyor. Bekleyin biraz daha. Kaybedecek sadece birkaç dakikanız olacaktır inanın bana. Ama kazanacağınız çok şey. Her zaman her yerde durup ısınacağımız bir yerler olmayabilir. Ne yapacağız peki bu durumlarda? Henüz kararlarımızı doğru verdiğimiz beynimizin anlamlı çalıştığı anlarda, çantamızda olan belki bir t-shirt, belki bir bez yada başka bir şeyi boynumuza sarmalıyız. Arıza durumunda elimize giymek için sakladığımız lastik eldiveni, motosiklet eldiveninin içine giymeliyiz. (Antalya'dan gelirken, Afyon İkbal Tesislerinden almış olduğum naylon pastacı eldiveni benim çok işime yaramıştı. Kimisi nefes almaz deri dese de, sizi varacağınız yere kadar koruyor inanın bana) Yağmurluk varsa ideal bir rüzgar kesicidir. Çok işe yarar. Gazete kağıdı bulabiliyorsak ki her benzin istasyonundan temin edilebilir yolculuğa başlanmadan önce, (hem bilgisinden hemde kağıdından yararlanmak adına yer de kaplamaz) bunu göğsümüze yayıp, motosiklet montunu üstüne giyebiliriz. Rüzgarı en az bir yağmurluk kadar engellediğini hayretler içinde göreceksiniz. Dikkat edilmesi gereken bir nokta ise, bunları vücudumuz hypotermia' e girmeden yapmalıyız. Vücut hypotermia e girmiş, ama biz bu tedbirleri alıp yola devam etmeye kalkarsak, sadece kendimizi kandırmış oluruz. Ama unutulmamalıdır ki Trafik Canavarını kandıramayız. Daha önce ki yazımda Hypotermia belirtilerini belirtmiştim. Bunlar, · Yapılan mantıksız hatalar, · Gözlerin kapanacak derecede yorgun düşmesi ve uyku hali, · Sinirlilik, · Geveleyerek konuşma, · Ağrılarda giderek azalma ve kas sertleşmesi... · Hemen hemen sarhoşlukta hissedilen duyguların aynıları. Unutmayalım ki hala titreme varsa bu vücudun halen direnmekte ve ısı üretmeye çalışmakta olduğunun göstergesidir. Soğuk ortamda titreme durmuş ise durumumuz tehlikede demektir. Bu aşamada vücudumuz gevşeme haline, relax bir duruma girer, adale koordinasyonu ve doğru karar verebilme yeteneği azalır. Kendimizde veya arkadaşımızda bu tür belirtiler görüldüğü takdirde, çok acil önlem alınmalı ve ilk yardım talebinde bulunulmalıdır.