Birkaç yüzyıl önce yaşayan insanlardan biri haya ta döndürülse soluduğumuz hava ile ilgili acaba ne düşünürdü? Bence, son derece kötü kokan, ciğerleri sıkıştıran, insanın gücünü azaltan bir havayla karşılaştığını söylerdi. Hele bir de büyük şehirlerimizden birinde sıkışık trafiğe girse ya da yokuş çıkan bir kamyo nun arkasından ilerlese herhalde tekrar ölmek isterdi.Sanayi Devrimi aşamasından itibaren doğanın denge sini göz etmeyen insanoğlu, bir gezegen için son derece kısa bir zamanda dünyanın tüm dengelerini alt üst etme yi başardı. Bunun farkına varıldığında ise artık kıtlıklar, aşırı yağışlar, küresel ısınma gibi konular gündemimize girmişti. Sonuçta dünyayı daha yaşanabilir hale getirmek için kollar sıvandı. Birçok uluslararası kuruluş çevreyi korumak için kampanyalar başlattı, çeşitli çalışmalar yap tı. Nihayet hükümetler de bir araya gelip sanayileşmenin olumsuz etkilerini ortadan kaldırmasa da hafifleten, doğa nın dengesini biraz olsun tekrar kurmaya yönelik birtakım kurallar oluşturmaya başladı.Çevre kirliliğine yol açan etkenlerin kontrol altına alınmasına yönelik kuralları içeren Kyoto Protokolü, bu tip çalışmaların en önemlisi olarak görülebilir. ABD ve Türkiye gibi bazı ülkelerin imzalamaya yanaşmadığı Kyoto Protokolü'yle ilgili olumlu gelişmeler haziran ayında konuşulmaya baş landı. Özellikle sanayi kuruluşlarının zehirli atıklarının sınırlandırılması ve arıtılmasına yönelik yatırım miktarı nın yüksekliği bu protokolün imzalanmasını engelliyordu. Ancak bence Türkiye'nin de bu protokolü imzalamaktan başka çaresi kalmayacak. Böylece bizler de hem daha te miz bir çevrede yaşama imkanına kavuşacağız hem de tüm dünya için olumlu bir adım atmış olacağız.Kyoto Protokolü sadece sanayi kuruluşları için değil motorlu ta şıtlar için de önemli normlar geti riyor. Bu normlar sadece emisyon ların kısıtlanması yönünde değil, aynı zamanda düşük emisyonlu araçların kullanılmasının özendi rilmesi gibi konuları da içeriyor. Bu durumda Türkiye'de de karbon dioksit emisyonlarına göre uygula nacak yeni vergilendirme sistemle rinin oluşturulması ve çevreyi çok daha az kirleten otomobillere yöne lik teşviklerin gündeme getirilmesi gerekiyor. Katalitik konvertörlü araçların Türkiye'de sa tılmaya başlandığı 1994 ve ilerleyen birkaç yıl otomobil firmaları, diğer otomobillerle aynı çevre vergilerini verme lerinin adil olmadığını sıkça dile getirmişlerdi. Kyoto Pro tokolü ve AB uyum yasaları Türkiye'nin vergi yasalarını gözden geçirmesini sağlayacak.Halen yürürlükteki vergi sisteminde benzinli, dizel ve hibrid araçlar aynı kriterler üzerinden vergilendiriliyor. Bu kriterler içinde C02 emisyonu bulunmuyor ya da çe şitli teşvikler verilmiyor. Halbuki bazı gelişmiş ülkelerde çevreyi daha az kirleten ve daha az yakıt tüketen araçlar için daha düşük vergiler uygulanarak, tüketiciler de bu araçlara yönlendiriliyor.Tabii tüketicileri bilgilendirmek de gerekiyor. Bundan birkaç yıl önce Cenevre Otomobil Fuarı'nda sergilenen araçların üzerinde, Türkiye'de beyaz eşyaların üzerinde gördüğümüz ve tüketim sınıfını gösteren etiketler bulunu yordu. Bu etiketlerde aracın ne kadar yakıt tükettiği, C02 emisyonunun ne kadar olduğu ve bu kriterlere göre hangi enerji tüketim seviyesinde olduğu belirtiliyor. Bu sistemi kullanmaya başlayan ülkelerdeki tüketiciler, shoowroom turu sırasında her aracın tüketimi, emisyonu ve dolayısıy la vergi avantajı hakkında bilgi sahibi olabiliyor.Sanayi ve Ticaret Bakanlığı tarafından yayınlanan "Yeni binek otomobillerin yakıt ekonomisi ve CÖ2 emis yonu konusunda tüketicilerin bilgilendirilmesine ilişkin yönetmelik" sayesinde bu sistem Türkiye'de de uygula nacak. Ancak uygulama tarihi 2009 yılına ertelendi. Bu ertelemeye rağmen en azından olumlu bir adım olarak de ğerlendirmek gerekiyor. Tabii burada birıçmaz da var. Türkiye benzin ve motorine lünyada en yüksek verginin uygulandığı ilke. Dolayısıyla daha az tüketen araç arın yaygınlaşması zaten vergi gelirinin lüşmesine sebep olacaktır. Bir de bunun üzerine daha az tüketen araçların vergisi nin düşürülmesi ve teşvik edilmesi, ver gelirlerinin daha da düşmesine neden olacak. Bunu hükümetlerin kendiliğin den yapması pek mümkün değil. Umarım gerekli adımlar ve imzalar bir an önce atı lır da Türk tüketiciler de otomobil alır ken emisyon ve düşük tüketim hesabına biraz daha dikkat eder.