Avans Ayarı Nedir?

Avans ayarı:
Kısaca, yanma odasına yakıt-hava karışımı geldikten ve bu karışımı pistonun yukarı çıkıp şıkıştırmasından sonra bujinin çakma anının ayarlanmasıdır. Avans ayarı doğrudan yakıtın yanışı ile alakalı olduğundan ekonomi, performans ve hararet bakımından çok önemli bir rol oynar. Teknik bölümde avansla ilgili teknik değerler ve açıklamalar olduğu için burada tekrarlamıyorum.

Örnek:
Diyelim ki kasnak tek çentikli ve '0' TDP (yani pistonun ulaştığı en yüksek nokta) yı gösteriyor ve motorumuzun fabrika verisi 7.5 BTDC (Pistonun en yüksek noktasından 7.5 derece önce ateşlenecek). Bu, piston tepe noktasına ulaşmadan çok az bir süre önce bujinin ateşleyeceğini,yanmaya başlayan karışımın daha da sıkışıp sonrasında pistonu kuvvetle aşağı iteceğini gösterir. Avansı düşük ayarlarsak buji geç ateşleyecek ve oluşacak olan basınç avantajını kaybederek güçün düşmesine ve yakıtın tam yanamamasına neden olacaktır. Eğer avansı bir miktar fazla verirsek buji daha erken ateşleyecek oluşan basıncı max. şekilde kullanacak ve performans sağlayacaktır. Fakat bu sırada oluşacak yüksek başınç sonucu yanma odasında çok fazla ısı meydana gelecek ve burada bulunan buji uçları ,sübablar ve yine buraya kadar ulaşan pistonun tepe noktasını eriterek zarar verecektir. Daha da fazla avans verirsek , piston daha yukarı çıkarken herşey olup bitecek ve yukarı çıkan pistona ters bir etki yaparak aşağı itecektir ,işte bu noktada motorun düzensiz çalışması ve vuruntular başlar.

Avans verildikçe rolanti yükselir ,azaltıldıkça düşer.

Aslında avans ayarı kullanılan yakıtla da çok bağlantılıdır çünkü yakıtın türüne ve kalitesine göre yanma katsayısı değişir, bazıları daha geç bazıları daha erken alev alır. Bu yüzden normal ,süper veya kusunsuz benzin için ayrı ayrı avans ayarı gerekir. Vosvoslarımız için verilen değerler 91 oktan yani ülkemizdeki normal benzin için verilmiştir. Artık normal benzin bulunmadığı için avans ayarının hangi değerler aralığında yapılması gerektiği tartışma konusu olabilir. Kimi ustalar orjinal değerlere sadık kalırken ,kimileri de avans ayarını motoru dinleyerek yaparlar.

Pratik Avans Ayarı: Çok kolay şekilde ayarı kendiniz yapabilirsiniz. İlk önce teknik bölümde yazılanları uygulayarak 1. pistonu ateşleme pozisyonuna getirin.

1.distribütör kapağını yerine takın ve dist.'ü motora sabitleyen alttaki somunu gevşetin (10 mm anahtar).

2.kontağı açın.

3.Bobinden dist.'e gelen kabloyu dist.'den çıkarın ve ucunu şase alabileceğiniz bir yere 2-3 mm yaklaştırın. Dist.'ü soldan sağa doğru hızlıca çevirdiğinizde kablonun ucunda bir elektrik atlaması göreceksiniz. İşte bu atlama ateşlemenin olduğu andır. Şu anda '0'TDP'de olması lazım.

4. Vosvosunuz avans ayarı değeri kaç ise '1.4' ile çarpın.
Örnek:5 ATDP=5x1.4=7.0 veya 7.5 BTDC= 7.5x1.4=10.5 (bu değer mm cinsindendir)

5.Kasnak üzerindeki çentikten bu mesafeyi ölçüp ATDP ise çentik sağda , BTDC ise çentik solda kalacak şekilde kasnağı çevirin.

6. Dist.'ü döndürme işlemini tekrar yaparak tam kıvılcımın çıktığı yerde dist.'ü ayarlayın ve somunu sıkın. İşte fabrika verisine göre ayar yapıldı.

Kullandığınız yakıta göre veya daha fazla performans için ayar yapmak isterseniz kulağınıza güveneceksiniz.

1. Yakarıdaki gibi dist'ü gevşetin ve motoru çalıştırın.

2. Motorun düzgün çalışmaya başlamasını ve ısınmasını bekledikten sonra dist'ü yavaşca bir tarafa doğru çevirmeye başlayın. Devir ya yükselecek yada alçalacaktır. Siz yükselen yöne doğru çevirin. Rolanti gittikçe yükselecek belli bir yerden sonra bu yükselme ile birlikte vuruntular başlayacak ve daha da sonra vuruntuların artışı ile devir düşe
meye başlayacaktır. İşte tam vuruntunun başladığı yeri bulup bu noktadan 4 derece geri gidebilirseniz yurt dışında modifiye tutkunları için tavsiye edilen max avans ayarını tutturmuş olursunuz.

3.Böyle bir derdiniz yoksa veya riske girmek istemiyorsanız avansı biraz daha düşürürsünüz. Bu ayarı yapabilmek için motorun sesine çok hakim olmanız gerekir ve motorun düzensizliğinin sizi şaşırtmaması için diğer ayarlarının tam olması gerekir (platin, Sübab,karb gibi).

4.Motorun en düzenli ,hiç teklemeden ,saat gibi , sanki çok rahat nefes alıyormuş gibi, yokuştan aşağı inen bir bisiklet gibi (daha nasıl anlatılır bilemiyorum)çalıştığını 5 duyu organınızla hissettiğinizde işte orda durun ve dist'ü sabitleyin.


Not:4 derece olayını tam ayarlamayı anlatacağım niyeti olmayanlar pas geçebilir.

1. vuruntuyu yakaladınız ve dist'ü durdurdunuz. Motoru stop edin.

2.avans ayarı şu anda çok fazla ve siz 4 derece geri alacaksınız. Krangı çevirerek 1. buji ateşleme pozisyonuna getirin.

3. İlk yöntemdeki gibi bobin kablosunu çıkarıp şaseye yaklaştırın.

4. Bu sefer dist'ü değil krangı hızlıca saat yönünde çevirerek kıvılcımı yakalamaya çalışın, olmazsa krangı geri çevirip tekrar deneyin ta ki krangta kıvılcımın yerini iyice tespit edene kadar. (ilk yöntemde de dist. yerine krank çevirilerek yapılabilir ama dist'ü çevirmesi daha kolaydır fakat şimdi dist.'ü oynatırsak vuruntu noktasını kaybederiz.)
Kıvılcımın oluştuğu noktayı krank üzerinden işaretleyin.

5.şimdi(4x1.4=5.6mm)işaretlediğiniz yerden 5.6mm ölçerek sol tarafı işaretleyin ve bu işareti blok birleşme yerine getirin. 4 derece krankta ayarlandı şimdi sıra dist.'de...

6.İlk yöntemdeki gibi dist.'ü çevirerek kıvılcımı yakalayın ve çaktığı noktada dist.'ü sabitleyin .
Bittiiii..

Önemli not: Krank üzerinden işaretlere tam bloğun iki yarısının birleştiği çizgiden bakılır. Krank tek çentik ve 0 derece olarak kabul edilmiştir.

Avansı çok veya az verdiğinizi nasıl anlarsınız?
Az verirseniz motorun çekişi düşer ,gaza bastığınızda yavaş yavaş cevap verir ve çok yakar.