CHİP TUNİNG SIRRI (ECU OPTİMİZASYONU)

Ecu Optimizasyon uygulamasını anlamanız icin öncelikle optimizasyonun nerde ve nasıl gerçekleseceğini bilmeniz gereklidir.

Söz konusu optimizasyon ECU (Motor kontrol ünitesi) kısmında gerçekleşecektir. Bu uygulamanın özelliği motorun herhangi bir şekilde fiziki olarak modifiye edilmeyecek olmasıdır. Sadece motor yönetimi için gerekli bilgileri içeren chip (Flash EPROM) değişecektir. Orijinal program okunacak özenle optimize edilecek ve yeni program yüklenecektir.

Bu işin sır perdesini kaldırmak icin biraz daha detaya girmemiz gerekiyor...


ECU'nun tarihçesi ve faydaları

Teknolojinin son 20 yıldaki hızlı gelişimi otomotiv endüstrisine tabiiki es geçmemiştir. Otomotiv endüstrisi bu gelişen teknolojiden en iyi şekilde faydalanmıştır. Şüphesiz bu gelişimden en karlı çıkan ve de en çok faydalanan otomobil kullanıcıları olmuşlardır. Bunun en güzel örneklerini yeni otomobillerdeki yüksek performanslı motorlar düşük sarfiyat mükemmel yol tutuş ve üstün güvenlik sayesinde görmekteyiz. Günümüzdeki otomobiller Elektronik Motor Yönetim Sistemleri ile donatılmışlardır. Karbüratörlü olsun merkezi enjeksiyonlu olsun veya ortak raylı çok noktalı enjeksiyonlu sistemler olsun bu Motor Yönetim Sistemleri verimi oldukça arttırmaktadır�Bu dönemdeki en dikkat çekici gelişim süphesiz Motor Kontrol Ünitesinin (ECU) ortaya çıkması olmuştur.


ECU nedir?

ECU (Motor Kontrol Ünitesi) otomobilin motor bölümünde veya yolcu kabini içinde bir yere monte edilmiştir. Boyutları bir oto teybinden daha küçüktür. Bu küçük cihaz birden fazla microbilgisayar içermekte ve motorun değişen koşullarda en verimli şekilde yönetimini sağlamaktadir. Bu microbilgisayarlar EPROM bir chip içerisinde bulunan bir programı çalıştırmaktadır. ECU tüm motor yönetimi ve kontröllerden sorumludur ve motorun çalışma şartlarını sürekli olarak denetler parametreleri hesaplar ve sürekli olarak değişkenleri ayarlar. Tüm bu ayarlamalar motorun yükü devri çevre değişkenleri (hava sıcaklığı hava yoğunluğu motor sıcaklığı barometrik basınç vs… göz önüne alınarak bir saniye içerisinde yüzlerce kez gerçekleşir�Tüm bu ölçümler basınç sıcaklık devir hız hava yoğunluğu vs�gibi değişkenlerin milyarda bir sapma ile motor içinde bulunan yüzlerce sensör tarafından yapılması ile mümkün olmaktadır�ECU bu değerleri algılar ardından EPROM içerisinde bulunan haritadan ilgili değerleri bulur ve de ateşleme zamanlaması optimum yakıt miktarı turbo basıncı emisyon değerleri gibi değişkenleri hesaplayıp uygulamaya geçirir�Tüm bu işlemler saniyenin binde biri cinsinden sürelerde gerçekleşmektedir.



TURBO ARAÇLAR İÇİN CHİP TUNİNG

Turbo araçlardaki chip tuning uygulamalarında diğer araçlardaki uygulamalarda yapılan tüm ayarların yanında motorun Turbo Basıncı da arttırılarak %35'lere varan güç ve tork kazançları elde edilebilmektedir.
Benzinli veya dizel tüm turbo beslemeli motorlara yapılabilen bu uygulama sonucunda başka hiçbir modifiye işlemine gerek kalmaksızın elde edilen güç artışı inanılmaz boyutlardadır.
Superchips turbo beslemeli motorların dayanıklılığını ve performansını arttırmak için chip tuning'in yanında ayrıca özel turbo modifikasyon ekipmanları da sunmaktadır.


CHİP TUNİNG UYGULAMASI NASIL YAPILIR ?

1 - Öncelikle araç üzerinden Motor Konrol Ünitesini (Engine Control Unit) söküp elimize alıyoruz. Bu üniteler bazı araçlarda kolay bazılarında ise zor sökülüyor.
2 - Motor Kontrol Ünitesini vidalarını sökmek suretiyle açıyoruz.
3 - Kontrol Ünitesi içindeki kartı kutudan ayırıyoruz. Bazı Üniteler özel bir silikon malzeme ile izole ediliyor. Bunları açarken zorlamamak gerekiyor.
4 - Kontrol Ünitesi üzerinde bulunan Eprom üzerindeki etiketleri söküp güvenli bir yere yerleştirdikten sonra Epromu Sıcak Hava Tabancası kullanarak dikkatlice söküyoruz. Sökme işlemi sırasında en sık yapılan hata Eprom bacaklarının bağlı olduğu yolların kaldırılmasıdır. Bunun meydana gelmemesi için Epromu ve bağlantı bacaklarını sürekli olarak denetlemek gerekiyor. Sağlıklı sonuç için özellikle söküm işlemini 2 kişinin yapması gerekiyor.
5 - Epromu söktükten sonra. Bacaklardaki lehimleri pasta yardımıyla temizliyoruz. Ardından bacakları ve Epromu özel bir sıvıyla temizliyoruz. Böylece Eprom programlayıcıya takılmaya hazır hale geliyor.
6 - Epromu programlayıcıya yerleştiriyoruz. Üzerindeki programı okuyoruz ve online olarak Çözüm ortağımız olan Tuning firmasına gönderiyoruz. Program orda okunuyor modifiye ediliyor ve online olarak bize geri gönderiliyor. Gelen programı kontrol edip Eprom üzerine yüklüyoruz.
7 - Bu arada Eprom Soketini board üzerine lehimlemek için gerekli hazırlıkları yapıyoruz. Soket lehimlemesi zor bir parça olduğu ve hata kabul etmediği için öncelikle bacaklarını pasta ve lehimle kaplıyoruz.
8 - Ardından Motor Kontrol Ünitesi üzerindeki plakaları düzeltiyoruz. Soketin board'a sağlam şekilde lehimlenebilmesi için tüm yollar üzerindeki lehimlerin aynı seviyede olması gerekli. Gerekirse mercek ile tek tek kontrol ediyoruz.
9 - Sonra hazırlamış olduğumuz Eprom soketini dikkatlice yerine oturtup lehimlemeye başlıyoruz. Soketi milimetrik olarak yerine oturtmak gerekmekte. Aksi takdirde problem yaşama ihtimalimiz var...
10 - Soketi özel sıvımızla temizliyor Epromu sokete yerleştirip soketi kapatıyoruz. Ardından soketin çevresini pasta vb.. kalıntılara karşı temizliyoruz.
11 - Son olarak board'u kutusuna dikkatlice yerleştirip kutuyu kapatıyoruz. Motor Kontrol Ünitesini aracımıza takınca Chip Tuning İşlemimiz Tamamlanmış Oluyor.


ALTERPOWER

Alternatör nedir?

Alternatör aracınızın aküsünü şarj etmeye yarayan cihazdır. Motorunuz çalıştığı sürece alternatör sürekli akünüzü şarj eder bu şarj sırasında da belli bir miktar güç sürekli alternatör'e harcanır.

Alterpower nedir?

Alterpower sizin güce ihtiyacınız olduğu anlarda alternatör bağlantısını devreden çıkartarak motorunuzdan çalınan 2 ila 6bg gücü tekrar size kazandırtan bir sistemdir.

Alterpower nasıl çalışır?

Gaz pedalına %75'ten fazla bastığınız zamanlarda Alterpower iş başına geçer ve alternatör bağlantısını devreden çıkartır bu sayede motorunuz aküyü şarj etmesi için alternatöre enerji sağlamak zorunda kalmaz bu da alternatörün çalışması için gerekli olan gücü sizin kullanımınıza açar.

Peki bu sırada akü şarj edilmeyince ne olur?

Alterpower sadece sizin anlık güç ihtiyaçlarınızı karşılamak için üretilmiş bir cihazdır bu nedenle sadece gaza %75'ten daha fazla bastığınız zamanlarda çalışır. Siz şehiriçi trafiğindeyken uzun yolda sabit hızda seyahat ediyorken yani performansa ihtiyaç duymuyorken alternatörünüz sürekli devrede kalır ve akünüzü şarj etmeyi sürdürür ta ki siz yeri geldiğinde gaz pedalına sonuna kadar basarsınız işte o anda Alterpower devreye girer ve size ekstra bir güç kazandırır.

Alterpower ne kadar güç kazandırır?

Farklı araçlarda farklı kapasitelerde alternatörler bulunmaktadır eski otomobillerde düşük kapasiteli alternatörler bulunduğu gibi donanımı yüksek elektrik ihtiyacı fazla yeni otomobillerde daha yüksek kapasitede alternatörler bulunmaktadır.
Aracınızın yapısına göre Alterpower 2 ila 6bg arasında ekstra güç sağlar. Yeni nesil otomobillerde genelde yaklaşık en az 3-4bg güç artışı görülmektedir.


KONİ AMORTİSÖRLER

Neden Koni ?

Ayarlanabilir:
Koni amortisörlerin yol ve sürüş şartlarına göre ayarlanabilir olması aracınızı yumuşak ya da sert olarak kullanma imkanını sağlar. Ayrıca aracınızdaki aşınmaları önler.

Özel Yapım:
Koni amortisörler her araç için ve özel sürüş koşulları için tasarlanmıştır. Araca özel üretimi sayesinde aracınızın performansını arttırır.

Teknoloji-Gelişim:
Her araç için özel susturucu özellikler geliştirilmiştir. Koni mühendisleri hem konfor hem de aracın hakimiyetinde en iyi noktaya ulaşıncaya kadar test ve yenileme işlemlerine devam etmektedirler. Kullanılan teknoloji ve yapılan araştırmalar sayesinde her geçen gün Koni amortisörlerinin özellikleri geliştirilerek aracınızın performansının arttırılması için çalışmalar yapılmaktadır.

Güvenik:
Güvenlik br aracın kullanımında en önemli konudur. Aracınızın kontrolü güvenilir bir sürüş için gereklidir. Koni özel üretimi ve üstün özellikleri sayesinde size bu kontrolü sağlayacaktır.

Koni Spesiyal (Kırmızı)
Kırmızı renkli Koni Spesiyal amortisörler aracın hakimiyetini arttırmak isteyen sürücüler için tasarlanmıştır. Yüksek güvenlik düzeyinde arttırılmış konfor ve yol tutuşu bütün araçlar için uygulanabilmektedir. Her amortisör aracın modelinin teknik özelliklerine göre üretilmektedir.

Koni Spor (Sarı)
Koni Spor araç kullanan sürücüye özenle tasarlanmış spor amortisör çeşitlerini sunar. Koni Spor amortisörler yüksek konfor düzeyindeki yol tutuş özelliği yanında daha etkili direksiyon kontrolü daha az silindir tablası daha az gövde sarsıntısı ve sınırlanmış gövde hareketleri gibi özelliklere sahiptir. Harici olarak takılma özelliği sayesinde çok kolay uyum sağlar.

Koni Klasik (Siyah)
Koni Klasik ürünü klasik arabalar için ve 40'lı 50'li 60'lı yılların arabaları için teknolojinin mümkün kıldığı en modern amortisörü sunar Koni Spesiyal'in modern arabalara sunduğu yüksek kaliteyi sağlar.

Süspansiyon Kitleri
En iyi yol tutuş özelliğinden başka hiç bir talepleri olmayan yarışçıların beğenisine Koni tarafından Koni Spor amortisörleri ve alçaltma yayından oluşan Koni süspansiyon kitleri sunulmaktadır.

Bu kitler araçlara gerçek bir spor araba görüntüsü ve muhteşem bir yol tutma özelliği vermektedir. Koni alçaltma yayları ile aracın ağırlık merkezi alçaltılmaktadır. Alçaltma yaylarının daha sağlam bir süspansiyonla birlikte kullanımı çok daha iyi bir direksiyon hakimiyeti ve araç dengesi sağlamaktadır. Alçaltma yaylarının kullanımı özel sönümleme özellikleri gerektirir. Takviyeli yayların sıradan amortisörlerle kullanımı yol tutuş ve sürüş konforu üzerinde her zaman olumsuz etki yaratacağı gibi daha önemlisi tehlikeli sonuçlar da doğurabilir. Bu yüzden Koni uygun yay ve amortisörlerden oluşan komple süspansiyon kitleri sunmaktadır.

Koni'nin en son gelişmiş ürünü: Yükseklik Ayarlı Kitler
Bu kitler Spor amortisör ve alçaltıcı yaylarında mevcuttur. Burada Koni amortisörlerinde; değişik yükseklik ayarları yapılmasına imkan veren harici dişliler mevcuttur.
Özel olarak dizayn edilmiş Koni Spor amortisörler ve alçaltma yayları bir taraftan kullanıcının isteğine göre kullanıcıya yükseklik ayarı yapma imkanı sağlarken diğer taraftan mükemmel bir yol tutuşu sağlamaktadır.

Teknoloji
Koni çeşitli teknolojiler kullanmaktadır. Bunlar; ikiz-tüp hidrolik damperler tek tüplü hidrolik damperler ve ikiz tüplü düşük basınçlı gaz hidrolik damperlerdir. Bütün bu amortisörler arabanın yol hareketlerini etkileyen çeşitli özelliklere sahiptir. Bu yüzden Koni arabaların herhangi bir çeşidi için basınçlı amortisör tedarik etmez. Bunun yerine Koni her bir uygulama için konforda en iyi sonuçları veren teknolojiyi tercih eder.

Özellikler
Herbirinin kendine ait özellikleri bulunan farklı damper yapılarının arabanın yol hareketi üzerinde büyük etkileri vardır. Bu sebeple Koni araştırma mühendisleri daima özel bir araç için en iyi sonuçları veren teknolojiyi üretmeyi tercih ederler.

Bu Koni damperlerinin Kuvvet-Hız grafiğidir. Çalışırken damperlerin sürati ile susturucu kuvvetin arasındaki ilişkiyi gösterir. Araba hareket ettiğinde frenlendiğinde ya da yalpalandığında tipik damper hızları A alanında bulunur.

Yol yüzeylerindeki düzensizliklerin neden olduğu damper süratleri B alanında yer almıştır. Bizim mühendislerimiz her iki alanda ayrı ayrı susturucu kuvvetleri düzene koymuşlardır. Buradaki amaçları kullanma ve konfor arasındaki optimum dengeyi kurmaktır. Kırmızı Koni Spesiyal damperleri konfora ne kadar meyil gösterirse Sarı Spor damperleri de aynı miktarda kullanma hakimiyetine meyil alacaktır

Ayarlanabilir
Bu grafik aynı zamanda bütün Koni damperlerinin benzersiz olan özelliğini açıkça gösterir bu da tüm setlerin ayarlanabilirliğidir. Bu gereklidir çünkü bu özelliğin bir kısmının ayarlanması iyi bir denge sağlar. Bunun minimum değeri önerilen fabrika çıkışlarıdır. Araba kullanma stiliniz bunu gerektirdiğinde damperleri ayarlayarak kolaylıkla süspansiyonları düzenleyebilirsiniz.

Bir el dönüşü ila ayarlama:
Koni Spor damperlerinin bir çoğu arabadan sökülmesine gerek duyulmadan bir düğme yardımıyla dışarıdan ayarlanabilir. Bu yüzden kişisel araba kullanma tarzlarına ve farklı sürüş koşullarına göre susturucu kuvvetlerinin doğru olarak düzenlenmesi birkaç saniyelik bir iş halini alır. Kolay düzenleme teknolojisinin en iyisi dünya Formula 1 yarışlarından direk geçmiştir.

Motorsporları Dünyasından Gelen Teknoloji
Koni Spesiyal Spor ve Süspansiyon Kitleri'nin geliştirilmesinde AR-GE departmanımız her zaman arkasında Koni'nin uzun yıllardan beri motor sporlarından elde ettiği bilgi ve birikimin desteğini bulmuştur. Koni 1955'ten bu yana yarış dünyasındaki haklı ününü ve seçkin yerini korumaktadır. Bu konuda Formula 1 yarışlarındaki 13 Dünya Şampiyonluğu başka bir kanıta gerek bırakmamaktadır. Ayrıca Le Mans Indy Car Champ Car Races gibi bir çok yarış kategorisinde de sayısız başarılar mevcuttur.


EGZOZ

Fiyatı birazcık yüksek olmakla birlikte yine de hava filtresinden sonra yapılabilecek uygun modifiyelerden biridir.

Olayın Mantığı

Egzoz sistemi modifiyesinin mantığı motorun egzoz subaplarundan çıkan atık gazların dışarıya daha kolay atılmasını ve pistonların artık egzoz gazlarını o küçük borulardan ve susturuculardan dışarıya postalamak için uyguladıkları direncin azaltılmasını sağlamaktır.
Standart egzoz susturucuları adından da belli olacağı üzere motorun egzoza yansıyan seslerini susturmak için yapılmışlardır. Ama bu susturma işlemi sırasında da egzoz gazlarının çıkışını zorlaştırırlar ve bu da arabanın performansının olabileceğinden daha düşük olmasına sebep olur. İşte bu olayda modifiyeciler için performans tipi egzoz susturucularu üretilmiştir. Bu susturucular egzoz sesini fazla kesmezler gaza bastuğınızda baya bir bağırurlar ama aynu şekilde motordan çukan gazun da dışarıya kolay bir şekilde atılmasını sağlarlar. Aslında çıkardığı ses de çok sportif bir sestir. Malum yarış motorsikletlerinin çıkardığı seslere benzer sesleri.

Olayın uygulaması

Bir egzoz sistemi üzerinde 2 tane susturucu ve enjeksiyonlu arabalarda bir de katalitik konvertör bulunur. (Egzoz gazını temizleyen bir alet). Bu 2 susturucu orta susturucu ve arka susturucu olarak adlandırılırlar. Bir egzoz modifiyesinde öncelikle arka susturucu değiştirilmelidir. Arka susturucuyu değiştirmek orta susturucuya nazaran daha yüksek performans artışı sağlarlar.
Aslında en iyi performans için komple bir egzoz sistemi uygulaması yapmak gerekir. Bu uygulama orta ve arka susturucuların performans tipi susturucularla değiştirilmesi egzoz borularının daha geniş borularla değiştirilmesi ve katalitik konvertörün iptali ya da performans tipi katalitik konvertörlerle değiştirilmesinden oluşmaktadır. Olayın en sonunda ise Headers denilen egzoz manifoldu sisteminin değiştirilmesi vardır. Fakat bu olayın maliyeti diğerlerine göre daha yüksek olduğu için genelde en son olarak uygulanır.

Avantajları dezavantajları

Ses olayına girmek uygun olmaz. Bu kimisinin rahatsız olacağı kimisinin ise hoşlanacağı bir durumdur. Fakat ses olayıda susturucu markalarına göre değişebilmektedir. Supersprint susturucularının onaylı olduğu ve az ses çıkardığı bilinmekle beraber Remus susturucularının da daha fazla performans verdiği fakat yüksek sesinden dolayı başınıza polisleri topladığı bilinmektedir. Onun için Supersprint'in onaylı susturucularını tavsiye etmekteyiz.

Modifiye edilmiş egzoz sisteminin motor performansını etkileme konusuna gelirsek. Performans farklı devirlerde farklı değişiklikler gösterir. Motor gücünde yüksek devirlerde (4000 ve üstü) %10'lara kadar varan farkedilir bir artış yaşanmasına rağmen düşük devirlerde de (3000 ve altı bir miktar güç düşüşü görülmektedir. Yani bu modifiye sistemini ancak aracınızı devirli olarak kullanıyorsanız uygulamanız mantıklıolur. Aksi takdirde şehir içi veya sakin kullanımlarda beklediğiniz etkiyi bu sistemden göremezsiniz... Düşük devirli kullanımlar için en uygun modifiye Chip Tuning'dir.

Maliyet

Katalitik konvertör iptali konvertörün yerine ve şekline göre 20-50 milyon arasıbir maliyete söktürüle bilmektedir.
Performans tipi Supersprint veya Remus marka arka susturucu fiyatları 400-600 mark civarlarındadır orta susturucular ise bunlardan biraz daha pahalıdır.
Headers egzoz manifoldu sisteminin maliyeti ise 1000 marklara kadar varabilmektedir.


HAVA FİLTRESİ

En ucuz ve yapması en kolay uygulamadır. Olayın mantığı motorun daha rahat temiz hava alabilmesini sağlamaktır.Normal standart hava filtreleri kağıdımsıbir maddeden yapılmış olup motor ünitesine bağlıbir kutu içerisinde bulunurlar. Bu kutu bir boru vasıtasıyla arabanın ön taraflarından bir yerlerden hava çeker ve bu hava kağıt filtrenin içinden geçerek silindirlerin içine yanma odasına girer.

Havanın filtre içinden geçişi esnasında uygulanan direnç motora giren havayıda direk olarak etkiler. Bunun için işte performans tipi hava filtreleri üretilmiştir. Bu filtreler kağıt filtreler gibi kirli havayı tutmanın yanında kağıt filtrelerden daha kolay hava geçirdikleri için motorun daha kolay nefes almasını sağlarlar. Bu filtreler de üç türlüdür.


1 Kutu içi Filtre: Bu tür filtreler normal kağıt hava filtreleri çıkartılarak onların eskiden bulunduğu yere koyulurlar. Kağıt filtrelerle aynı tip ve boyuttadırlar.
2 Açık Filtre: Bu filtre ise az önce bahsettiğimiz motor ünitesine bağlı kutu ve onun hava almasını sağlayan boru sökülerek direk yoldan motorun hava girişine bağlanırlar. Böylece direnç azalmış hava emişi kolaylaşmış olur.
3 Bolt-On Açık Filtre: Bu filtre türü ise enjeksiyonlu otomobillere uygulanan direk filtrenin karbüratörlü araçlar için olan versiyonu sayılır. Fakat onlardan farklı olarak hava emiş borusunun ucuna değil gaz kelebeğinin hemen üstüne monte edilir.

Uygulamada dikkat edilecek noktalar:

Açık filtre uygulamalarında dikkat edilmesi gereken bir nokta vardır. Bu da motora girecek olan havanın sıcak olmaması gerektiğidir. Eğer açık hava filtresine bir hava girişi desteği yapılmazsa filtre kaputun altındaki ısınan havayıemecektir ve bu da motorun performansını düşürecektir

Bu tür uygulamaların en performans vereni direk kaputu kesmektir Subaru Impreza'larda olduğu gibi kaput üstüne hava filtresinin ağzına gelecek şekilde bir delik açılırsa bu delikten açık hava filtresi rahatça hava alarak performansta belirgin bir iyileşme sağlayabilecektir.Eğer bu şekilde kaputu kestirmek istemiyorsanız ya açık filtre için arabanın önünden bir yerlerden yeterince genişbir boru vasıtasıyla açık filtreye temiz soğuk hava yönlendireceksiniz ya da kutu içi filtre kullanacaksınız. Ama kutu içi filtrelerin performans konusunda iyi uygulanmışbir açık filtre kadar katkıları yoktur. Ayrıca açık filtreler kutu içi filtrelere nazaran daha yüksek ve sportif bir ses çıkartırlar.

Avantajları dezavantajları

Konu açılmışken bunu da söyleyelim performans tipi filtrelerin tek dezavantajı fazla ses çıkarmalarıdır. Eğer sportif yürekli biriyseniz bu ses fazlasıyla hoşunuza gidecektir ama uzun yollarda veya babanız arabayı bindiğinde biraz zorlayıcı olabilir.
Açık filtrenin avantajları ise saymakla bitmez. Performansı arttırırlar yakıt tüketimini azaltırlar her devirdeki motor torkunu arttırırlar. Evet iyi bir açık filtre uygulaması motor gücünü yaklaşık %5 oranında arttırır bunun yanında 100km'de 0.5lt civarıbir yakıt tüketimi sağlar ve ayrıca motorun düşük devirlerde eskisine nazaran daha güçlü olmasını sağlar.


Hava filtreleri dendiği zaman akla ilk gelen marka K&N olur bunun yanında Türk üretimi olarak EAFY diğer yabancı filtrelerde ise Green Jamex ITG RAMAIR gibi birçok marka vardır. Performans olarak auto-show dergisinin yaptığu bir testte EAFY RAMAIR ve ITG en yüksek performansu veren filtreler olarak çukmuştır. Ayrıca EAFY bir Türk markası olduğu için de bariz bir fiyat avantajı vardır.


DERECELİ EKSANTRİK MİLLERİ

Dereceli Eksantrik Milleri standart eksantrik millerinden farkli olarak performansa yonelik duzenlenmis yapilari ve ayarlanmış dereceleri sayesinde gerek cadde otomobillerinde gerekse yarış otomobillerinde yüksek güç ve tork sağlayan performans parçalarıdır.

Dereceli Eksantrik Mili Nasıl Çalışır ?

Dereceli Eksantrik'ten güç çıkmasını sağlayan temel unsur subaplarin açılıp kapanma ve açık kalma zamanlarinin degismesidir. Bu konuda Teknik Bilgi olarak bilinmesi gereken birkaç kavram vardir:

LIFT: Lift eksantrik milinin subaplari ne kadar bastırdığını gösteren değerdir.
DURATION: Subapin yatagindan çıktığı zamanki derece ölçümüdür.
OVERLAP: Giriş ve çıkış subaplarinin aynı anda açık olduğu sürenin derecesidir. Giriş eksantrik milinin açılış numarası çıkış eksantrik milinin kapanış numarasına eklenerek hesaplanır.
POWER BAND: Eksantriğin gücünü verimli bir şekilde verebildiği devir aralığıdır.

Dereceli Eksantrik Mili Ne Kadar Güç Verir?

Cadde otomobilleri için üretilmiş eksantrikler derecelerine ve kullanıcının seçimine göre 10bg ile 25 bg arasinda güç üretebilecek kapasitedelerdir yarış otomobilleri için üretilmiş eksantrikler ise çok daha yüksek olarak 80-100bg'lere kadar güçler üretebilmektedirler.
Daha ayrıntılı ve özel bilgi almak için Eksantrik Mili Üreticilerimizden ilgilendiğiniz markayı seçerek devam edebilirsiniz.

Eksantriklerin hangi özellikleri neleri etkiler?

Eksantrikleri tanımlarken üreticilerin kullandıkları bir çok özellik vardır. Bunlardan en yaygın olarak kullanılanların aracın motor gücünü nasıl etkilediğini bilmek eksantrik mili seçiminizde size yardımcı olabilir.

Duration: Emme ve Egzoz için ayrı ayrı belirtilir. Subapın 360 derecelik döngü içerisinde kaç derecelik sürede açık kaldığını gösterir. Cadde tipi eksantriklerde bu değer 250-270 dereceler arasında oynayabilir yarış tipi eksantriklerde ise 300 derecelere kadar çıkabilir. Bu değer arttıkça motorun maksimum gücü artar ancak bu değer artışının motor üzerinde gerektirdiği farklı tadilatlar da olduğu için cadde tipi dereceli eksantriklerde genelde göreceli olarak düşük değerler tercih edilir.

Overlap: Emme subapının açılmasından egzoz subapının kapanmasına kadar geçen iki subapın birlikte açık kaldığı süredir. Bu sürenin artışı egzoz gazının daha çabuk tahliyesini akabinde emme manifoldundan gelen temiz hava ve benzin karışımının daha çabuk bir şekilde silindirlere çekilmesini sağlar. Araçların fabrika çıkışı eksantriklerinde bu değer oldukça düşüktür. Bu sayede düşük devirde uygun güç ve tork yakalanır. Ancak dereceli eksantriklerde eksantriğin derecesinin artışına göre Overlap değerinin de artmasıyla yüksek devirdeki güçte çok etkili artışlar görünür. Bu yüksek güç artışıyla birlikte rölantide de küçük düzensizlikler görülebilir. Tabii ki bu düzensizlikler daha çok yüksek dereceli yarış eksantriklerinde belirgindir. Cadde tipi dereceli eksantriklerde konfordan ödün verilmeyerek bu değer fazla olmayan bir miktarda arttırılarak uygun güç ve tork artışı sağlanır.

Lift: Eksantrik kataloglarında genelde aaaa Lift olarak geçer subabın yatağından maksimum ne kadar uzağa açıldığının milimetre olarak değeridir. aaaa Lift'in artışı tüm devir bandı üzerinde bir miktar güç ve tork artışı sağlar. aaaa Lift'ten ayrı olarak Lift konusunda esas önemli olan nokta bir subapın yatağından hangi hızla çıktığı ve ne kadar süre aaaa Lift pozisyonunda kaldığıdır. aaaa Lift değerleri aynı olan iki eksantrik kıyaslandığında daha kısa sürede aaaa Lift pozisyonuna gelen ve o pozisyona yakın pozisyonlarda daha uzun süre kalabilen subap zamanlamasını sağlayan eksantriklerde güç artışı göreceli olarak daha da yüksektir.

Timing: 22-62 62-22 şeklinde bir örnek ele alındığında;
İlk 22 emme subapının üst ölü noktadan kaç derece önce açıldığını
İlk 62 emme subapının alt ölü noktadan kaç derece sonra kapandığını
İkinci 62 egzoz subapının alt ölü noktadan kaç derece önce açıldığını
İkinci 22 egzoz subapının üst ölü noktadan kaç derece sonra kapandığını belirtir.
Duration ve Overlap bu değerler sayesinde hesaplanır.

Dikkat edilmesi gereken noktalar:

Başlangıç seviyesindeki cadde tipi dereceli eksantrikler standart motorlarda başka hiç bir tadilat gerektirmeden tamamen sorunsuz bir şekilde kullanılabilmesine karşın özellikle iddialı kalkış yarışları için hazırlanan otomobillerde kullanılan yüksek dereceli cadde eksantriklerinde dikkat edilmesi gereken bazı noktalar vardır.

Yüksek dereceli eksantrikli motorların daha yüksek devirleri çevirebilmesiyle birlikte eksantriğin yapısı gereği artan Duration ve aaaa Lift değerlerinin sonucunda subapla pistonun birbirlerine en yakın oldukları mesafe standart ve düşük dereceli eksantriklere göre bir hayli azalır. Yüksek dereceli eksantriklerde eksik ve hatalı uygulama sonucu subapla pistonun temas etmesiyle subaplar yamulabilir. Bu olay özellikle yüksek devirlerde ve erken vites düşürme sonucu yığılma denen olayla meydana gelebilir.
Bu tehliaaai önlemek için eksantrik mili üreticilerinin sunduğu özel subap yayları mevcuttur. Bu yaylar gerek daha hafif gerekse direnç olarak daha kuvvetli oldukları için subapların yuvalarına gereken zamanda oturmalarını sağlayarak olası sorunları ortadan tamamen kaldırırlar. Yüksek dereceli eksantrik uygulamalarında subap yayı değişimi önemle üzerinde durulması gereken bir noktadır.


AŞIRI BESLEME VE TURBO ŞARJ

Genellikle motorun modifiyesinde sağlanmaya çalışılan daha fazla basınçlı soğuk hava girişi ve bunu belirli oranlarda besleyebilecek yakıt enjeksiyonudur. Yanma odasında patlayarak piston hareketini sağlayan hava benzin karışımında benzin oranı hava oranına göre çok azdır. Genellikle 14:1 veya 15:1 gibi hava:benzin oranları ile bu patlama gerçekleşmektedir.

İçeri giren havadaki moleküllerin yoğun olması en önemli faktördür. Bu da ısı farkına göre değişir. Soğuk hava sıcak havadan çok daha yoğundur. İçeri giren hava ne kadar yoğun olursa içerdeki patlama o derece şiddetli üretilen güç ve tork da o derece yüksek olur. Otomobillerin soğuk havada daha iyi performans göstermelerinin ve hava filtrelerinin soğuk hava alacak şekilde monte edilmesinin sebebi de budur. Daha fazla yoğun havayı içeri almanın ise çeşitli yolları vardır

Literatürde aşırı besleme olarak da tabir edilen ve birbirine benzer mantıkla çalışan Turboşarj Süperşarj ve Kompresör uygulamaları buna örnektir.

Süperşarj:

Süperşarj aslında basit bir kompresördür. Dışarıdan gelen havayı basınçlı bir şekilde içeri püskürtecek şekilde dizayn edilmiştir.Süperşarjın iki çeşit uygulanması mümkündür. Emme manifoldu ile throttle body arasına veya throttle body�nin önündeki hava girişine monte edilebilir. Eğer emme manifoldu ile throttle body arasına monte edilirse enjeksiyon sisteminde mekanik bir değişiklik yapmadan benzin akışının ayarlanması mümkün olur. Bu genellikle yarış otomobillerinde de tercih edilen daha pratik bir sistemdir. Eğer süperşarj throttle body�nin önünde monte edilirse gelen basınçlı havayı karşılamak için normalden daha yüksek basınçla yakıt püskürtülmesi gerekecektir.

Süperşarjın içindeki kompresör çalışma gücünü yine motor kayışlarından ve dişlilerden alır. Bu çalışmak için turboşarja göre daha fazla güç gerektiren bir sistemdir. Ayrıca sağladığı sıkışma sebebiyle motorun çabuk yıpranmasına sebep olmaması için motor kompresyon oranı pistonların değişmesi suretiyle düşürülmelidir.

Dezavantajı

Aynı silindir hacminde ve aynı yanma odalarına sahip iki motordan süperşarj uygulanmış olan motor aynı büyüklük içinde daha fazla sıkıştırma ile çalışacak ve daha fazla benzin yakacaktır. Buna karşılık turbo uygulamasındaki kadar yüksek güç veremeyecektir.

Avantajı

Turboşarj uygulamasında turbonun devreye girmesi için yanan gazın geri dönmesi ve türbünü doldurması gerekmektedir. Fakat Süperşarj uygulamasında turbonun devreye girmesi için gereken zaman ve motor devri süperşarjın devreye girmesi için gerekmemektedir. Gaz pedalına ilk basıldığı anda açılan süperşarj en alt devirden itibaren gücünü gösterecektir.

Turboşarj:

Turboşarj egzoz gazı ile çalışan bir süperşarj olarak tanımlanabilir. Gücünü süperşarj gibi kayışlardan ve dişlilerden değil egzoz gazının basıncından alır.

Şekilde görüldüğü gibi yanma odasında patlayan hava benzin karışımı gaza dönüşerek egzoz sübaplarından egzoz manifolduna doğru itilir. Bu aşamada egzoza giden gazın basıncı yol üzerindeki turbonun pervanesini döndürür ve bu yönlü pervane sayesinde gazın önemli bir kısmını türbüne girer. Türbün basınçlı gazla dolduğu andan itibaren ters yöndeki kompresör pervane de basınçla dönmeye başlar. Gazı basınçlı bir şekilde dışarıdan alınan ve emme manifoltuna giren temiz havanın üzerine püskürterek motora giren toplam hava yoğunluğunu ve basıncını normalin yaklaşık %50 daha üstüne çıkarır. Bu da içeri giren havanın benzinle birlikte ateşlendiğinde çok daha şiddetli bir patlama gerçekleştirmesini sağlar.

Tabi ki süperşarjda olduğu gibi turboda da motor kompresyon oranı atmosferik motorlara göre daha düşük tutulmalıdır. Aksi takdirde yüksek basınçtan dolayı motor çabuk yıpranacak ve hatta çok zorlandığı durumlarda motorun patlama riski ortaya çıkacaktır.

Turbo uygulaması motorun pistonları ve gerekiyorsa diğer aksamının da uygun şekilde değiştirilmesi suretiyle yapılmalıdır. Gücün %50�lere varan artışına dayanma ihtimali zayıf olan şanzıman ve aktarma sisteminin de değiştirilmesi gerekebilir.

Turbo motorlar kullanılırken dikkat edilmesi gereken bir başka husus ise otomobili yüksek devirlerde kullandıktan sonra motor stop edilmeden önce kısa bir müddet de olsa rölantide çalıştırılarak türbünün boşalması ve soğumasına izin verilmesidir. Aksi takdirde gazın sirkülasyonu esnasında türbün boşalmadan bir miktar gaz içerde hapis olacak ve zaman içinde turboyu ciddi şekilde yıpratacaktır. Turbo uygulamasının motorda çok daha fazla yük ve yüksek ısılara yol açacağı ve bunun için intercooler uygulamaları veya diğer soğutma yöntemleri gerektiği unutulmamalıdır.

Turbo uygulaması özellikle ülkemizdeki otomobil modellerinde süperşarjdan daha yaygındır.

Bu uygulamanın bir çok zaman Avrupalı standart otomobillerde fabrika çıkışı uygulandığı da görülmektedir. Örnek olarak VW�nin 1.8 litre hacimli 125 beygir güç üretebilen motoruna uygulanan çok küçük türbünlü bir turbo ile 1.8T motorunu yarattığı ve 150 beygir güç ürettiği bilinmektedir.

Eski Honda Accord�larda kullanılan 2 litre motorlu 135 beygir güç üretebilen Honda motoru Rover tarafından 220 coupe turbo ve Rover 620ti modellerinde güçlü bir turbo ile kullanılmıştır. Sonucunda 200 beygir güç üreten bir makine ortaya çıkmıştır.


DUMP VALVE / BLOW-OFF VALVE

Dump Valve nedir ne işe yarar?

Dump Valve turbo beslemeli otomobillerde turbo basıncını sürekli yüksek tutarak gaz tepkisini arttırmak için üretilmiş bir parçadır.

Turbo beslemeli otomobillerde ayak gazdan çekildiğinde turbo hala dönmeye devam etmektedir fakat turbonun bastığı havanın gideceği bir yer olmadığı için oluşan yüksek basınç turbo pervanesine büyük bir kuvvet uygulayarak pervaneyi aniden yavaşlatır. Gaza tekrar bastığınızda turbo basıncının tepe noktasına gelebilmesi için pervaneyi tekrar hızlandırmak gereklidir ve bu esnada istenilen turbo basıncı elde edilemediği için büyük bir performans kaybı yaşanır. Dump Valve işte bu performans kaybını önlemek için vardır.

Dump Valve vasıl çalışır?

Ayağınızı gazdan çektiğinizde Dump Valve hemen devreye girerek turbonun bastığı havayı dışarı verir bu sayede turbonun önceden bastığı hava geri tepmeyeceği ve bir geri basınç uygulamayacağı için pervane yavaşlamaz sizin de tekrar gaza bastığınız anda pervane yavaşlamamış olduğu için turbo basıncı hemen tepe noktasında ulaşır ve siz ani gazdan çekme ve basmalar arasında performans kaybı yaşamamış olursunuz.

Dump Valve'in faydaları?

* Turbo pervanesi üzerindeki olumsuz geri basıncı önleyerek turbonun ömrünü uzatır.

* Turbo pervanesinin hızının yavaşlamasını engelleyerek turbo basıncını sürekli yüksek tutar. Yüksek turbo basıncı yüksek güç anlamına gelir.

* Gazdan çekme ve gaza basma arasındaki eski ısınmış havayı dışarı verip yeni soğuk havayı içeri aldığı için artı güç sağlar.